Çevre örgütlerinin, çevreciler ve köylülerle birlikte HES’lere karşı yürüttüğü hukuk mücadelesinde her geçen gün yeni ‘iptal’ ve ‘yürütmeyi durdurma’ kararları geliyor.

Rize İdare Mahkemesi’nin Rize ve Artvin’de yapılması planlanan 3 ayrı HES projesi için verdiği ‘ÇED Olumlu’ ve ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararlarını iptal etmesinin ardından; Ordu İdare Mahkemesi de Giresun’un Keşap ilçesi Büyükdere çayı üzerinde Proen Enerji firması tarafından kurulması planlanan 3.88 megavat kurulu gücündeki Büyükdere Regülatörü ve HES projesi için Giresun Valiliği tarafından verilen ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararı için ‘Yürütmeyi Durdurma’ kararı verdi.

“Giderilmesi Güç Zararlar”

Keşap’ın Karabulduk Beldesi’ndeki Büyükdere (Vanazit) çayı üzerinde yapılması planlanan Büyükdere HES projesi için Giresun Valiliği’nce verilen 25.05.2009 gün ve 2009/08 sayılı ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararının iptali için, yöre halkı tarafından 14 Mayıs 2010’da Ordu İdare Mahkemesi’nde açılan davadan ‘Yürütmeyi Durdurma Kararı’ çıktı.

Ordu İdare Mahkemesi’nin 2010/648 Esas Nolu kararında, HES projesinin yapılması halinde giderilmesi güç zararlar doğuracağına vurgu yapılıyor.

Mahkeme ‘Oybirliği İle’ Karar Verdi

Avukatlığını, Derelerin Kardeşliği Platformu gönüllü avukatlarından Remzi Kazmaz’ın yaptığı davayla ilgili kararda; “Davanın durumuna ve olayın niteliğine göre dava konusu işlemin uygulanması halinde giderilmesi güç zararlar doğurabilecek nitelikte olması nedeniyle, Davalı Giresun Valiliği'nin birinci savunması alındıktan ve ara kararı gereği yerine getirildikten ya da savunma ve ara kararına yanıt verme süreleri geçip yeni bir karar verilinceye kadar dava konusu işlemin teminat aranmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20.ve 27/4. maddesi uyarınca savunma ve ara karar süresinin 30 olarak belirlenmesine, Ara kararı gereğinin belirlenen sürede yerine getirilmesinin idare açısından zorunluluk arz ettiğinin ve yerine getirilmemesinin ilgililer yönünden sorumluluk doğuracağının davalı idareye tebliğine oybirliği ile karar verildi” deniliyor.

Kazmaz: “Sularımız Rant Hesaplarına Pazarlanıyor”

Ordu İdare Mahkemesi’nin kararını değerlendiren davanın Avukatı Remzi Kazmaz, özellikle Doğu Karadeniz Bölgesini adeta sarmal altına alan HES projelerinin gelişigüzel üretildiğini, yörenin uluslararası koruma öncelikli hiçbir özelliğinin dikkate alınmadığını anlatarak; “Mahkemelerin verdiği kararlarda ise bütün bunların yanında, masa başlarında üretilen bu projelerin aynı zamanda hukuka ve yönetmeliklere de uyarlılık göstermediği ortaya konuluyor. Kaldı ki, Giresun Valiliği ile Çevre ve Orman Bakanlığına bağlı birimler, kendi hazırlamış oldukları raporlardaki bu özellikleri dahi görmezden gelerek, ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararları verebiliyor veya ‘ÇED raporlarını’ onaylayabiliyor. Bu proje kapsamında söz konusu kararın öncelikli olarak yürütmesinin durdurulmasını ve iptalini istemiştik. Bunun gibi Keşap’ta başka projeler olduğu gibi Giresun’un ilçelerinde de çeşitli projeler bulunmakta. Neredeyse Giresun’un bütün dereleri HES’lerle kuşatılmış, vadileri neredeyse HES sarmalı altına alınarak, Giresun’un suları bu rant hesapları peşindeki firmalara pazarlanmıştır. HES’lere karşı demokratik mücadelenin yanında verilen hukuk mücadelesinde başta Rize ve Artvin olmak üzere, diğer bölgelerimizde de alınan sonuçlar, bu mücadeledeki haklılığımızı kanıtlıyor. Bu çerçevede, bu projelere imza atan, onay ve izin veren bütün ilgili ve yetkilileri bir kez daha düşünmeye, ivedilikle yargı kararlarını uygulamaya ve bu projelerden vazgeçmeye çağırıyoruz” dedi.

Giresun’daki İlk Karar

Yöredeki köylüler ve HES’lere karşı mücadele eden çevreciler adına değerlendirmelerde bulunan Derelerin Kardeşliği Platformu Giresun Temsilcisi Ali Dursun ise Giresun’da yapımı planlanan HES’lere karşı ilk kez böyle bir karar alındığını vurgulayarak; “Aylardır sürdürmekte olduğumuz HES mücadelemizin sonuçlarını almaktan son derece sevinçliyiz. Verilen bu ‘Yürütmeyi Durdurma’ kararı haklılığımızı bir kez daha kanıtlamıştır. Bu anlamda siyasi farklılıklarımızı bir yana bırakarak kentlisinden köylüsüne bütün Giresun halkını HES'lere karşı çıkmaya ve haklı mücadelemize destek vermeye davet ediyoruz. Derelerimizin susuz bırakılmasına, dere suyumuzun kullanım hakkının HES firmalarına 49 yıllığına devredilmesine, suyun ticarileştirilme çabalarına sonuna kadar karşı çıkacağız, mücadele edeceğiz, bu durumu asla kabul etmeyeceğiz” şeklinde konuştu.

Sonuçlanan 41 Davadan 39’unda Yürütmeyi Durdurma ve İptal Kararı

Kararı değerlendiren Derelerin Kardeşliği Platformu Dönem Sözcüsü Ömer Şan ise, HES’lere karşı açılan dava sayısının 83’e ulaştığını, bugüne kadar sonuçlanan 41 davadan 39’unda ‘yürütmeyi durdurma’ veya ‘iptal’ kararı verildiğini kaydetti.

Açılan davalar sonucunda mahkemelerin, HES projelerinin ‘doğal yaşam alanlarına ve koruma öncelikli doğal alanlara’ geri dönüşümsüz zararlar verdiğini, ÇED kararlarının ‘hukuka ve mevzuata’ uymadığı yönünde kararlar verdiğini anımsatan Şan, ayrıca bilimsel raporlarda da bu yönde uyarılarda bulunulduğuna işaret etti.

Projeler Hukuka ve Mevzuata Aykırı

Platformun Dönem Sözcüsü Ömer Şan, değerlendirmelerini şöyle tamamladı: “Son olarak Rize’nin Fındıklı, Çayeli ve İkizdere ilçesi ile Artvin’in Şavşat ilçesinde yapımı planlanan 4 ayrı HES projesinin ‘ÇED Olumlu’ ve ÇED Gerekli Değildir’ kararları için mahkemeler ‘İptal’ kararı verdi. Şimdi ise Giresun’da ilk kez bir HES projesi için ‘Yürütmeyi Durdurma’ kararı çıktı. Bugüne kadar Giresun ve ilçelerinde toplan 94 HES projesi geliştirilmesine karşın HES’lere karşı önemli bir tepki gelişmemişti.

Bu vadilerdeki köylülerimiz ve duyarlı yurttaşlarımızın girişimleri ile Derelerin Kardeşliği Platformu öncülüğünde başlatılan çalışmalar sonucu Çanakçı Vadisi ile Keşap’taki projeler için hukuksal süreç mücadelede de adımlar atıldı. Giresun’da inşaat çalışması devam eden 12 HES projesi ile yapılması planlanan diğer projeler için de dava hazırlıklarımız devam ediyor. Bölgemizdeki vadilerimize can ve hayat veren derelerimizdeki sularımızın hiçbir zaman boşa akmadığını artık herkes kafasına sokmalı. Bu sular boşa akmadığı için bu insanlar ve bizler doğal yaşam alanlarımızı bu akarsuların, derelerin ve vadilerin etrafında kurduk.


Bu sular sayesinde bu güzellikler ve köyler, kentler, kasabalar, yerleşim yerleri oluştu. İnsanlar yaşamını bu suların varlığı sayesinde sürdürüyor. Yaşamın temel kaynağı olan su hiçbir zaman boşa akmamıştır ve akmamaktadır. Bu tür safsatalar, ‘Su akar Türk bakar’ ve ‘Enerjide dışa bağımlılıktan kurtulacağız’ şeklindeki hikayeler ve ne de milyon dolarlık şirketlerin rant hesapları çerçevesindeki rüşvet protokolleri, siyasi baskı ve tehditler buralarda yaşayan insanlar olarak bizleri kandırmaya, yıldırmaya ve mücadelemizden vazgeçmeye yetmeyecektir. Artvin ve Rize başta olmak üzere ülkemizin bütün vadilerinde verdiğimiz mücadelede olduğu gibi Giresun’da da birlik ve bütünlük içerisinde Anayasal ve demokratik haklarımızı sonuna kadar kullanarak, ‘hukuka ve mevzuata uyarlılık göstermeyen’ bütün HES projelerine karşı demokratik ve hukuksal mücadelemizi sürdüreceğiz.”